Warmte blijft na zonsondergang aanwezig
Een stad kan warmer zijn dan het omliggende platteland. Het KNMI beschrijft hoe bestrating en gebouwen overdag energie opslaan, die later weer vrijkomt. Waar minder water verdampt, gaat een groter deel van de beschikbare energie naar die opslag. Daardoor kan een warme dag ook na zonsondergang doorwerken in het straatklimaat.
Daarnaast telt de vorm van de bebouwing mee. Tussen gebouwen kan warmte minder gemakkelijk verdwijnen. Het verschil met de omgeving hangt ook af van wind, bewolking en tijdstip. Een temperatuurverschil dat tijdens een heldere, rustige nacht wordt gemeten, is dus geen vaste eigenschap van elke stadsstraat.
Schaduw verandert de ervaring van een plek
Voor een voetganger betekent een koelere plek meer dan een lagere luchttemperatuur. Het onderzoek naar de hittebestendige stad onderscheidt de temperatuur van de lucht van de gevoelstemperatuur op een specifieke locatie. Schaduw is vooral van belang voor dat tweede: bomen en gebouwen kunnen beschutte plekken maken waar de warmte anders wordt ervaren.
Die twee soorten temperatuur vragen ook om verschillende beoordelingen van een ontwerp. Schaduw op een looproute zegt iets over de omstandigheden onderweg. Meer groen in een buurt kan via verdamping bijdragen aan een lagere luchttemperatuur. Eén enkel temperatuurcijfer vertelt daardoor maar een deel van het verhaal.
Verdamping heeft water nodig
Bij verdamping gaat vloeibaar water over in waterdamp. Op land spelen planten daarin een belangrijke rol; het KNMI gebruikt hiervoor ook het begrip evapotranspiratie. In de stad kan groen zo bijdragen aan verkoeling. Dat proces komt naast de schaduw die een boomkroon geeft: dezelfde boom kan op twee manieren invloed hebben op zijn omgeving.
De beschikbaarheid van water begrenst het effect. Zonder water om te verdampen valt die vorm van verkoeling weg. Daarom hangen vergroening en de stedelijke waterhuishouding samen. Alleen het aantal planten vertelt nog onvoldoende over de verkoeling die een plek gedurende een droge periode kan bieden.
Controleer de achtergrond
Bronnen en verantwoording
- KNMI: warmte in Utrecht
- Kennisportaal Klimaatadaptatie: groen en schaduw
- KNMI: verdamping
- Kennisportaal Klimaatadaptatie: verkoeling door groen
De broncontrole geldt voor deze versie. Regels, registers en externe publicaties kunnen veranderen. De verwijzingen geven toegang tot de oorspronkelijke informatie en betekenen geen samenwerking met of goedkeuring door de genoemde organisaties.
Een correctie doorgeven